Rytuały mają nam pomagać w przeciwdziałaniu szkodli­wym nastawieniom i destrukcyjnym czynom i w kulty­wowaniu naszych zalet i dobrych uczynków. Rytuał jest środkiem do celu, nie celem samym w sobie. Jako po­czątkujący adepci dharmy często mamy trudności z od­różnieniem tego, co należy praktykować na buddyjskiej drodze, od tego, co należy porzucić.

Modlitwy ułożone przez duchowych mistrzów dostarczają nam niezbędnych wskazówek. Odmawianie modlitw pomaga zestroić się wewnętrznie z ich treścią. Kiedy je czytamy lub recytuje­my, powinniśmy jednocześnie próbować medytować i osiągać taki stan umysłu, jaki opisano w tekście. Jeżeli wykonujemy rytuał sami, nie w grupie, możemy robić przerwy, by koncentrować się na tych jego miejscach, które szczególnie nas poruszają.

Wcale nie trzeba ograniczać repertuaru swoich modlitw do tych, które zostały ułożone przez kogoś innego. W mia­rę zapoznawania się z dharmą i drogą do oświecenia, mo­dlitewne słowa mogą nam się nasuwać spontanicznie. Mogą też zaistnieć okoliczności życiowe, które wywołają w nas potrzebę modlitwy — takie przeżycia bardzo pogłębiają doświadczenie dharmy.

Wiele osób lubi rytuały i uważa, że sprzyjają one roz­wojowi ich praktyki. Są też tacy, których rytuały rozpra­szają. Bywają i tacy, którzy w jakimś okresie życia mają większą potrzebę rytuałów, a w innym — mniejszą. Każdy z nas jest inny, dlatego też nie ma w tym wypadku żad­nych sztywnych reguł. Róbmy to, co nam odpowiada. Nie wykonujmy rytuałów tylko dlatego, że wszyscy tak robią.

Jakie rytuały są wspólne dla wszystkich buddyjskich tradycji?

Takimi wspólnymi rytuałami są: przyjmowanie schronienia u Buddy, w Dharmie i Sandze, składanie ślubowań, które pomagają wystrzegać się złych uczynków, wychwalanie doskonałych zalet Trzech Klejnotów, składanie im ofiar, rozwijanie miłującej dobroci w stosunku do innych, wyzna­wanie swoich błędów i radowanie się szczęściem i osią­gnięciami innych. Oprócz tego każda tradycja ma swoje własne modlitwy, skupiające się na tych aspektach ducho­wej drogi, które są dla niej szczególnie istotne.

Tłumaczenie: Julitta Nowik-Grodek.

Źródło: fragment książki Thubten Cziedryn „Buddyzm dla początkujących”, Wydawnictwo Mudra.