Nieraz mylimy wiarę w siebie z dumą. A tak naprawdę są to zupełnie różne odczucia. Wiara w siebie jest czymś pozytywnym, jest czymś, czego nam potrzeba. Duma jest jedną z kleś. Powinniśmy się jej pozbyć. Ale skoro czasami mylimy jedną z drugą, przyjrzyjmy się uważniej czym tak naprawdę jest duma.

O dumie mówimy, gdy przepełnia nas poczucie naszych własnych osiągnięć, np. tego jak dużo praktykujemy. Problem polega na tym, że nie tylko umysł, tak bardzo zadowolony z dotychczasowych osiągnięć, opiera się możliwości poprawy, ale dodatkowo, mając to silne poczucie własnej wyższości, poniżamy innych. Gdy przepełnia nas duma, porównujemy siebie do innych  i zawsze inni wypadają gorzej. To najpoważniejszy problem wypływający z dumy.

Należy odróżnić wiarę w siebie od dumy. Ponadto, pamiętajmy w tym kontekście, że kiedy czynimy dobre rzeczy, robimy to, między innymi, dla własnego pożytku. Niektórzy, na przykład, odczuwają potrzebę mówienia o własnych zaletach. Opowiadają chociażby o tym jacy są uczynni. Zapominając o podstawie, jaką są dobre intencje, takie osoby mogą być rozczarowane, jeśli inni nie dostrzegają ich zalet, bądź nie wierzą w nie.

Dobrą analogią są rysunki dziecka. Dzieci, malując obrazek, odzwierciedlają własne odczucia oraz sposób postrzegania zjawisk. Nie biorą za bardzo pod uwagę gustu artystycznego dorosłych. Podobnie praktyka, jaką wykonujemy, jest odzwierciedleniem naszych potrzeb i odczuć, i z zasady nie jest czymś, co ma być prezentowane przed innymi.

Pozytywne cechy, które w sobie rozwijamy, powinny nas rozgrzewać, jak rękawiczki rozgrzewają dłonie, gdy pracujemy na zewnątrz przy niezwykle zimnej pogodzie. Jeśli zaś pozytywne cechy nie rozgrzewają nas samych, to nie mamy niczego, czym moglibyśmy podzielić się z innymi. Pozytywne cechy powinny poprawić stan naszego umysłu, zwiększyć poczucie szczęścia i zadowolenia oraz dać nam wiarę w siebie. Dlatego też wiara w siebie jest ważna, ale jeżeli dobre intencje zamarzną gdzieś w nas, wówczas stajemy się blokami lodu, bez żadnego wewnętrznego ciepła.

Mówiąc krótko, potrzebujemy wiary w siebie, a nie dumy.

(Z nauk udzielonych przez Siedemnastego Karmapę w Bodhgai, rok 2014)

Źródło: 17karmapa.pl