Mahamudra ścieżki to właściwa praktyka przynosząca urzeczywistnienie podstawy. Na poziomie Mahamudry podstawy rozwijamy nasze intelektualne zrozumienie. Doświadczamy pewnego urzeczywistnienia na płaszczyźnie konceptualnej, ale nie doświadczamy bezpośrednio urzeczywistnienia. Na poziomie Mahamudry ścieżki urzeczywistniamy istniejący stan naszego umysłu, emocji, ego i samsary tkwiący w naturze trzech kai.

Wielki jogin Milarepa jest autorytetem w kwestii medytacji Mahamudry. To od niego pochodzi definicja medytacji oraz instrukcje medytacyjne. Wedle Milarepy: „Medytacja nie jest medytowaniem nad czymś, jest raczej zaznajamianiem się z naturą umysłu”. Czyli w skrócie: medytacja nie jest medytowaniem nad „czymś”; medytacja to zaznajamianie się. Medytacja to nabieranie nawyku lub „przyzwyczajanie się”.
Milarepa powiedział również:

Synu, kiedy medytujesz nad Mahamudrą,
Nie wkładaj wysiłku w cnotliwe działania ciała ani mowy;
Grozi ci bowiem niebezpieczeństwo,
że niekonceptualna mądrość zniknie.

Oznacza to, że na ścieżce Mahamudry sutry nie skupiamy się nadmiernie na ciele i mowie. Innymi słowy, nie praktykujemy wielu wizualizacji egzotycznych bóstw; nie skupiamy się zbytnio na świecie fizycznym, świętym ani świeckim; nie kładziemy zbytniego nacisku na werbalny wysiłek recytacji mantr czy liturgii. Działania te nie są istotne. Ważne jest za to proste spoczęcie w medytacji. Uczyliśmy się tego od początku naszej praktyki; w tym tkwi istota medytacji Mahamudry. Te dwa zestawy instrukcji dotyczące po pierwsze tego, czym jest medytacja, a po drugie tego, jak medytować, to chyba najważniejsze instrukcje na ścieżce Mahamudry.

Kiedy przeszliśmy praktyki wstępne, prawdziwa ścieżka lub inaczej doświadczenie Mahamudry może wyłonić się z instrukcji wskazujących. Takie instrukcje wskazujące przynoszą efekty tylko wtedy, gdy odczuwamy całkowite oddanie – całkowite poczucie, że wyzbyliśmy się od dumy.

Nasza duma może mieć charakter intelektualny lub medytacyjny. Możemy odczuwać dumę z powodu swego pochodzenia, wykształcenia, kwalifikacji zawodowych albo po prostu stanu psychicznego. Instrukcje wskazujące stają się niezwykle efektywne, kiedy wyzbędziemy się całkowicie tej dumy w obecności oświeconego mistrza i otworzymy serce – z pełnym oddaniem i ufnością. Właściwie tylko wtedy instrukcje te mają sens. Wielcy mistrzowie Mahamudry – Milarepa, Gampopa i Karmapowie – kładli nacisk na ścieżkę oddania jako na prawdziwe wejście w medytację Mahamudry.

Powyższe nauki pochodzą z książki Dzogczena Ponlopa Rinpocze „Nagłe przebudzenie”, udostępnionej w całości do bezpłatnego pobrania, jako e-book na stronie http://dharmaebooks.org