Jeżeli chodzi o ofiarowanie dla Trzech Klejnotów, to w tekście „Sznur pereł” Pierwszy Karmapa Dusum Khjenpa wskazuje, że najlepszą ofiarą jest nasza własna praktyka.

Oznacza to wcielanie w życie Sześciu Doskonałości i czterech metod prowadzenia uczniów. Budda nauczał o nagromadzeniu zasługi. Z perspektywy Zachodu te słowa często rozumiane są opacznie – nie chodzi o to, że jeśli zasługa zostanie nagromadzona to coś w zamian otrzymamy. Nie dostaniemy zapłaty za wykonaną pracę, nie tak to działa. Czym jest zatem zasługa? Jest ona wykonywaniem pozytywnych czynów i dokładaniem wszelkich starań, aby zmniejszyć nasze negatywności. To właśnie rozumiemy przez gromadzenie zasługi.

Jakie działania są pozytywne? Najważniejsze z nich to te, które stanowią odwrotność negatywnych emocji: złości i nienawiści. Złość i nienawiść są negatywne dlatego, że wytwarzają w nas tendencję do krzywdzenia innych. Podobnie jest z chciwością i przywiązaniem. Tak samo jak nienawiść, powodują one cierpienie. Jeśli jesteś chciwy lub bardzo do czegoś przywiązany, czeka cię mnóstwo cierpienia. Chciwość prowadzi do krzywdzenia innych; do chęci posiadania rzeczy, które należą do kogoś innego. Natomiast przywiązanie, chociaż samo w sobie nie jest niczym złym, to ze względu na fakt, że wszystko do czego jesteśmy przywiązani jest nietrwałe, powoduje ono obawy i strach a po stracie obiektu, do którego jesteśmy przywiązani – ból. Kolejną negatywną emocją jest zazdrość. Pojawia się wtedy, kiedy unieszczęśliwia nas fakt, że ktoś inny posiada coś, czego sami pragniemy. Odwrotnością zazdrości jest radość z sytuacji, kiedy ktoś inny jest szczęśliwy, nawet jeśli samemu niczego się w danym przypadku nie zyskuje. Jest się szczęśliwym tylko dlatego, że ktoś inny jest szczęśliwy. Negatywną emocją jest także zbyt daleko posunięta arogancja, ponieważ taka postawa nie jest właściwa. Ktoś dumny i arogancki nie jest w stanie niczego się nauczyć, gdyż nie dostrzega korzyści, jakie mogłoby to przynieść.

Co zatem stanowi odwrotność negatywnych emocji? Odwrotnością wszystkich negatywnych emocji jest współczucie. Chociaż negatywnych emocji jest bardzo wiele, pozytywna emocja jest jedna – współczucie. Zrozumienie tego, że stanowi ono odwrotność złości i nienawiści jest bardzo proste, ponieważ wyraźnie to widać. Ktoś współczujący jest po prostu dobry, nie robi niczego złego i życzy wszystkim jak najlepiej. Taka osoba nie odczuwa cierpienia, podczas gdy ktoś opanowany gniewem bądź nienawiścią cierpi. Współczucie to także odwrotność chciwości i zbyt mocnego przywiązania. Ktoś chciwy chce pozyskać korzyści tylko dla siebie, natomiast osoba współczująca pragnie przynosić korzyść innym. Podobnie jest z przywiązaniem. Człowiek przywiązany myśli o tym, żeby zatrzymać coś cennego przy sobie a człowiekowi współczującemu zależy na dzieleniu się z innymi, na dawaniu. Osobę zazdrosną martwi, jeżeli ktoś inny ma coś, co jej się podoba, tymczasem współczującą to cieszy. Arogancja i duma sprawiają, że człowiek myśli „jestem najlepszy” i skupia się wyłącznie na sobie. Współczucie powoduje, że zaczynamy myśleć nie tylko o osobie, ale też o wszystkich innych ludziach. Myślę, że to bardzo ważne, aby to dobrze zrozumieć.

Gdy pojawia się współczucie, znika podział na ciebie i innych. Nie myśli się już „ja”, lecz „my”. Nie chcesz już tylko sam uwolnić się od cierpienia. Chcesz, aby wszyscy byli wolni od cierpienia, ponieważ wszyscy jesteśmy tacy sami. Wszyscy chcemy tego samego. Jesteśmy równi. Pragnę, aby wszyscy byli wolni od cierpienia. Jeśli ktoś otrzymuje coś dobrego, jestem bardzo szczęśliwy.

Warszawa, Lipiec 2012

Tłumaczenie: Łukasz Rawa